Noclegi Zakopane, Bukowina Tatrzańska, Białka Tatrzańska

Wyszukaj
Ciekawostki

1. Jak zbudowano kolejkę na Kasprowy Wierch?                                                               

2. Skąd się wzięła nazwa Zakopane?   

3. Tatry w liczbach.

4. Skąd się wzięła nazwa Krupówki?

5. Czy widmo brockenu zwiastuje nieszczęście?


1. Jak zbudowano kolejkę na Kasprowy Wierch?

     Kolejka linowa na szczyt Kasprowego Wierchu to jedna z najbardziej obleganych przez turystów atrakcji turystycznych w Tatrach. Zapewne nie raz nie jednemu z Was cisnęło się na usta pytanie: jak to wszystko zostało zbudowane? W tym krótkim artykule postaramy się odpowiedzieć na te i inne pytania. 

Idea

     W Polsce od dawna narciarstwo było bardzo popularnym sportem. Pamietam jak mój ojciec pokazywał mi narty, na których jeżdził w latach 50tych. Były to zwykłe deski z zaokrąglonymi końcówkami. Na takich jeżdziła młodzież w całej Polsce już dużo wcześniej. Jedną z najwazniejszych osób w Polsce międzywojennej, która promowała ten zimowy sport był Aleksander Bobkowski. To on założył W 1919 roku i od 1922 był prezesem Polskiego Związku Narciarskiego. I to również w głównej mierze dzięki niemu Zakopane mogło zorganizować Narciarskie Mistrzostwa Świata FIS w 1929 i 1939 roku. Z jego inicjatywy w 1934 roku Ministerstwo Komunikacji zleciło wykonanie prac studialnych budowy kolei linowej w Tatrach. Po wielu analizach wybrano ostatecznie Kasprowy Wierch i 26 lipca 1935 roku Ministerstwo Komunikacji formalnie zezwoliło na budowę kolei. Wywołało to ogromną burzę protestów wśród przyrodników. Wtedy to również ustalono termin zakończenia prac budowlanych na luty 1936 roku. W celu prowadzenia budowy powołano „Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Kuźnice) – Kasprowy Wierch”, popularnie zwane potem „Linkolkasprowy”. Natomiast projekt techniczny wykonała firma z Lipska „Bleichert” z pomocą Stoczni Gdańskiej. Z kolei projekty budynków stacyjnych w Kuźnicach, na Myślenickich Turniach i na Kasprowym wykonali znani w tamtych czasach warszawscy architekci – Anna i Aleksander Kodelscy. Do ciekawostek należy fakt, że na potrzeby organizowanych w 1939 roku Mistrzostw Świata FIS powstała nie tylko kolej na Kasprowy Wierch, ale również hotel na Kalatówkach i kolej na Gubałówkę; poza tym zmodernizowano zespół skoczni i sieć drogową oraz kanalizacyjną w Zakopanem. Zakres prac w ramach tego jednego sportowego przedsięwzięcia miał niespotykany dotąd w Polsce rozmach.

Budowa

     Prace budowlane rozpoczęto 1 sierpnia 1935 roku. Trasa kolejki została podzielona na dwa odcinki: z Kuźnic do Myślenickich Turni i dalej na Kasprowy Wierch. Kierownikiem budowy został inżynier Medard Stadnicki. Pierwszym etapem prac było zorganizowanie placu budowy i stworzenie drogi dojazdowej do Myslenickich Turni. Potem zbudowano kolej transportową z Turni na Kasprowy Wierch. Tempo prac było bardzo szybkie, między innymi dzięki świetnej organizacji i zatrudnieniu ogromnej liczby ludzi. W pewnym momencie przy budowie kolejki pracowało nawet 1000 osób z całej Polski. Materiały budowlane takie jak piach, woda, cement, elementy kontrukcji oraz liny były transportowane do Turni samochodami, natomiast dalej wywożono je furmankami na Halę Gąsienicową a stamtąd z rąk do rąk transportowano je na Kasprowy Wierch. Po wykonaniu fundamentów (było to możliwe po wykoaniu skomplikowanych prac minerskich) mogła ruszyć kolej transportowa. Pogoda w październiku zdecydowanie nie sprzyjała pracom budowlanym, w związku z tym wybudowano na szczycie speclajny barak umożliwiający dalsze prowadzenie prac. Pracowano na zmiany po 16 godzin dziennie a robotnicy nie schodzili w ogóle z gór. Z końcem grudnia stały już dwa budynki stacyjne w Kuźnicach i na Myślenickich Turniach. Jazda próbna odbyła się 25 lutego 1936 roku, ale wagonik nie zmieścił się na peronie stacji Myslenickie Turnie. Powodem była wystająca skała, którą postanowiono rozkuć, natomiast gdy to nie przyniosło efektu, po prostu ją wysadzono. Ostatecznie pierwsza jazda odbyła się dzień później natomiast na całej trasie z Kuźnic na szczyt Kasprowego Wierchu 15 marca 1936 roku po 227 dniach budowy. Całkowity koszt budowy wyniósł ponad 3,5 mln przedwojennych złotych. W tamtych czasach pod względem długości trasy była to trzecia natomiast pod względem różnicy poziomów piąta pasażerska kolejka linowa na świecie.

Dzień dzisiejszy

     Kolejka na Kasprowy Wierch przewiozła przez 75 lat miliony osób. Jednym z pasażerów był Papież Jan Paweł II, który wagonikiem pojechał 6 czerwca 1997 roku. Na przełomie 2006 i 2007 roku kolej gruntownie zmodernizowano, dzięki czemu stała się nowoczesna i komfortowa. Modernizacja polegała na wymianie podpór (obecne są wyższe), lin (teraz zamiast jednej są dwie liny nośne) oraz wyposażenia sterowni i wagoników a tradycyjne perony zamieniono na przesuwane platformy. Zwiększyła się dzięki temu przepustowość kolejki, która zimą wynosi 360 osób na godzinę natomiast latem jest ograniczona do połowy, ze względu na protesty ekologów.

 

Kliknij TUTAJ aby obejrzeć zdjęcia z budowy kolejki.  

Powrót do początku strony.                            


2. Skąd się wzięła nazwa Zakopane?

     Jedna z wersji mówi, że nazwa Zakopane pochodzi od ludowej legendy. Dawno temu okolice Zakopanego pokryte były gęstymi borami. Najbliższe osiedla zamieszkane przez ludzi były w dolinie rzek Białego i Czarnego Dunajca. W głąb lasów zapuszczali się tylko myśliwi, ze względu na to, że było tu mnóstwo ryb i zwierząt. W okolicach Tatr natomiast postanowił się osadzić pewien mieszkaniec Szaflar. Długo poszukiwał odpowiedniego miejsca na zbudowanie sobie szałasu aż trafił na pewną polanę przy potoku. Stwierdził, że to jest miejsce, gdzie chce spędzić resztę życia. Przez długi czas rąbał drzewa, aby wybudować sobie szałas, w którym w końcu zamieszkał, natomiast na ziemi, na której wcześniej rosły drzewa sadził ziemniaki, owies i warzywa. Ludzie, którzy go odwiedzali nazywali polanę Kopana a o nim samym mówili, że mieszka "Za Kopanem". 

Powrót do początku strony.    


3. Tatry w liczbach.

     Tatry są górską wizytówką Polski – najwyższym pasmem górskim, które niezmiennie przyciąga od dziesiątek lat turystów z Polski oraz zagranicy. Niewiele osób jednak wie, że powierzchnia Tatr wynosi zaledwie 785 km2, co w porównaniu z Alpami, których powierzchnia to ponad 220 000 km2 to bardzo niewiele. Na terenie Polski Tatry zajmują zaledwie 175 km2, czyli znacznie mniej powierzchni niż po stronie słowackiej. Tatry rozciągają się na długości  około 60 km, natomiast długość Alp wynosi niemal 1200 km a szerokość od 150 do 250 km, czyli kilkanaście razy więcej niż Tatr (średnia szerokość to 15 km). Najwyższym tatrzańskim szczytem jest Gerlach osiągający wysokość 2655 m n.p.m (po słowackiej stronie), natomiast w Polsce są to Rysy o wysokości 2499 m n.p.m. Z kolei największym tatrzańskim stawem jest Morskie oko, rozciągające się na powierzchni 34,9 ha a najgłębszym jest Wielki Staw Polski osiągający głębokość niemal 80 metrów. Ze wszystkich tatrzańskich szczytów tylko 60 przekracza granicę 2400 metrów. W Tatrach znajdziemy ponad 1000 jaskiń, z czego najdłuższa ma 17 km korytarzy a najgłębsza osiąga poziom 800 metrów. Pomimo względnie małej wielkości Tatry są często określane mianem „miniatur Alp”, gdyż mają one alpejski charakter mimo swej wielkości porównywalnej z niektórymi alpejskimi dolinami.

Powrót do początku strony.

 

4. Skąd się wzięła nazwa Krupówki? 

     Nazwa ulicy została zaczerpnięta od polany Krupówki, przez którą ulica ta przebiega. Obecnie jej długość to ok tysiąc sto metrów. Dawniej polana, znajdująca się mniej więcej w jej centralnej części, należała do rodziny Krupowskich. Przebiegała przez nią ścieżka, która łączyła ze sobą zakopiańskie Nawsie przy ulicy Kościeliskiej z Kuźnicami. W swojej górnej części ścieżka ta biegła przez gęsty las, w środkowej przez łąki i bagna, w dolnej zaś przebiegała wśród nielicznych zabudowań.

Powrót do początku strony.


5. Czy widmo brockenu zwiastuje nieszczęście?

     Widmo brockenu, inaczej nazywane mamidłem górskim, to rzadko spotykane zjawisko optyczne. Jeśli obserwator stoi w jednej linii pomiędzy Słońcem a mgłą znajdującą się niżej od obserwatora, to na mgle, która pełni rolę ekranu, może zaobserwować swój cień a czasem nawet świelną tęczową otoczkę wokół niego. Jeśli zjawisko to jest obserwowane w wyższych górach, to daje efekt pozornego powiększenia cienia - cień obserwowany na tle wysokich gór staje się większy. Zjawisko było obserwowane w XVIII w. w górach Harz w środkowych Niemczech. Jego nazwa pochodzi od szczytu Brocken.

Wśród taterników panuje przesąd, że ten kto ujrzy zjawisko brockenu, umrze w górach. Zaobserwowanie tego zjawiska po raz trzeci odczynia urok, mało tego, ktoś taki w górach może czuć się bezpieczny.

Powrót do początku strony.